Stadion Wisły Kraków ma długą historię i odgrywa ważną rolę jako serce sportowych emocji i kluczowe miejsce dla kibiców i kultury piłkarskiej w Polsce.
Stadion powstał w 1914 roku na terenach Oleandrów i był pierwszym obiektem piłkarskim Wisły Kraków. Choć pierwotny stadion został zniszczony przez pożar w 1915 roku, to klub nieustannie podejmował wysiłki mające na celu pozyskanie terenu pod budowę nowego stadionu. W rezultacie w maju 1953 roku otwarto nowy stadion przy ulicy Reymonta, który do dzisiaj jest własnością Miasta Krakowa i użytkowany jest przez drużynę piłkarską Wisłę Kraków. Stadion był poddawany wielu modernizacjom, a ostatnia duża przebudowa zakończyła się w październiku 2011 roku.
Obecnie stadion posiada pojemność 33 130 miejsc i spełnia wymagania czwartej kategorii UEFA.
Budowa Pierwszego Stadionu
Wiślacy, mając świadomość ograniczeń działalności klubu bez własnego stadionu, rozpoczęli starania mające na celu pozyskanie terenu pod budowę boiska i stadionu. Pierwszy stadion Wisły Kraków powstał w 1914 roku na terenach Oleandrów. Uroczystość otwarcia odbyła się 5 kwietnia 1914 roku, a na inaugurację nowego boiska Wisła pokonała Czarnych ze Lwowa 3:2. Mimo niedokończonej infrastruktury, stadion w Oleandrach był dla klubu źródłem dumy.
Teren wokół stadionu był również wykorzystywany do organizacji różnych imprez i wydarzeń kulturalnych. Jednak pożar w 1915 roku zniszczył obiekt, a klub musiał znowu wypożyczać boiska do rozgrywania meczów.
Budowa Drugiego Stadionu
Po zniszczeniu pierwszego stadionu, Wisła Kraków postanowiła wznowić starania mające na celu budowę nowego obiektu. W maju 1953 roku otwarto drugi stadion Wisły Kraków, który zlokalizowany był w tym samym miejscu.
Obiekt ten był wielokrotnie modernizowany, a w 1985 roku przeprowadzono próbę budowy nowej trybuny głównej. Jednak z powodu braku środków finansowych, projekt musiał zostać wstrzymany.
Podczas okupacji niemieckiej w latach 1939-1945 stadion był używany przez okupacyjne władze do różnych celów, m.in. jako miejsce rozgrywania meczów piłkarskich.
Budowa Stadionu za Telefoniki
W 2004 roku pojawił się pomysł budowy nowego stadionu Wisły Kraków w okolicy miejsc spółki sportowej Cracovia, skarbu państwa i gminy Kraków – na terenach zwanych „Arena Kraków”. Stadion planowano zmodernizować, aby spełniał standardy UEFA i mógł być wykorzystywany do różnych imprez sportowych i kulturalnych. Pomysł ten opierał się na współpracy między klubami, miastem i różnymi inwestorami. Jednak w miarę rozwoju projektu pojawiły się trudności związane z własnością gruntów, a także brakiem zgody klubów na wspólne użytkowanie stadionu. Ostatecznie projekt upadł, a inwestycja została zastąpiona przebudową stadionu Wisły Kraków.
Stadion za Telefoniki był jednym z projektów rozważanych podczas planowania nowej areny. Miało to być nowoczesne centrum sportowe, które spełniałoby wszystkie wymogi turnieju EURO 2012. Telefonika, międzynarodowa firma telekomunikacyjna, wyrażała zainteresowanie byciem sponsorem tytularnym stadionu.
Projekt stadionu za Telefoniki zakładał nowoczesną architekturę i infrastrukturę, umożliwiającą organizację nie tylko meczów piłki nożnej, ale także innych wydarzeń sportowych i rozrywkowych. Stadion miał być symbolem nowoczesności i prestiżu Krakowa, doskonale wpisując się w atmosferę turnieju EURO 2012.
Projekty i arena EURO 2012
Jacek Majchrowski, prezydent miasta Krakowa, zaproponował budowę nowej areny sportowej w Krakowie w kontekście organizacji Mistrzostw Europy w piłce nożnej w 2012 roku. Powstało wiele projektów stadionowych, które miały służyć Wisle Kraków. Jednak brak zgody klubu i decyzja o przebudowie istniejącego stadionu Wisły doprowadziły do zarzucenia tych pomysłów.
Wśród projektów stadionu dla Wisły Kraków można wymienić:
- Stadion Przyszłości
- Stadion Rzeka Wisła
- Stadion Królewski
- Stadion Nadwiślański
- Stadion Białej Gwiazdy
Projekty te miały za zadanie stworzenie nowoczesnej i funkcjonalnej areny, dostosowanej do wymagań organizacji EURO 2012. Każdy projekt miał swoje unikalne cechy i wizję, jednak żaden z nich nie został zrealizowany z powodu różnych czynników, takich jak brak zgody klubu, koszty budowy i problemy z lokalizacją.
Decyzja o przebudowie istniejącego stadionu Wisły okazała się najbardziej korzystnym rozwiązaniem dla klubu i miasta Krakowa. Pozwoliła zaoszczędzić czas i pieniądze, a jednocześnie spełniła wymogi EURO 2012 oraz zapewniła odpowiednią infrastrukturę dla drużyny.
Poniżej przedstawiam tabelę porównawczą projektów stadionowych dla klubu Wisła Kraków:
| Nazwa projektu | Miejsce | Pojemność | Wygląd |
|---|---|---|---|
| Stadion Przyszłości | Okolice Parku Jordana | 40 000 | Nowoczesna konstrukcja ze szklanym dachem |
| Stadion Rzeka Wisła | Dolina Rzeki Wisły | 35 000 | Podwójne trybuny, nawiązujące do kształtu rzeki |
| Stadion Królewski | Centrum miasta | 45 000 | Luksusowy design z elementami architektury renesansowej |
| Stadion Nadwiślański | Wyspa Kępa Krakowska | 30 000 | Stadion otoczony wodą, z panoramicznym widokiem na Wisłę |
| Stadion Białej Gwiazdy | Osiedle Białe Wzgórze | 38 000 | Modernistyczna architektura ze srebrnym dachem |
Ostatecznie, decyzja o przebudowie stadionu Wisły była najlepszą opcją dla klubu i miasta. Dzięki temu udało się zachować historię i dziedzictwo Wisły Kraków, jednocześnie dostosowując infrastrukturę do wymogów Mistrzostw Europy w piłce nożnej.
Architekci
W trakcie rozwoju stadionu Wisły Kraków, dwóch architektów miało istotny wkład w proces projektowania i modernizacji stadionu. Roman Bandurski był odpowiedzialny za realizację drugiego stadionu Wisły, który został otwarty w 1953 roku. Kolejnym architektem był Wojciech Obtułowicz, który odpowiadał za projekt i modernizację obecnego stadionu Wisły. Dzięki ich pracy stadion Wisły Kraków przeszedł liczne zmiany i modernizacje, zapewniając kibicom odpowiednie warunki do oglądania meczów.
Wniosek
Stadion Wisły Kraków ma bogatą historię i duże znaczenie jako centralne miejsce dla kibiców i sportowej kultury Polski. Przez lata klub podejmował wysiłki w celu posiadania własnego stadionu, a obecny stadion przy ulicy Reymonta jest wynikiem tych starań. Mimo wielu trudności i zmian, stadion Wisły Kraków nieustannie spełnia rolę serca sportowych emocji i miejsca ważnych wydarzeń. Jego rola w historii klubu i miasta Krakowa jest niezaprzeczalna.
